measureeverything.io · soevereiniteitsmeter momentopname · medio 2026

Hoeveel van onze digitale ruggengraat is van buiten de EU?

Eén overkoepelende laag boven de losse meet-trackers: vier pijlers waarop Europa afhankelijk is van — of zelf regie heeft over — niet-EU techniek. De as hieronder plaatst elke pijler tussen afnemer en eigen regie. Het patroon spreekt voor zich.

◄ afhankelijk / afnemer eigen regie / chokepoint ►
Positie = mate van Europese regie per pijler. Tik op een markering om naar de pijler te springen.
Drie van de vier pijlers staan links: Europa is afnemer. Eén troef staat rechts — ASML. Dat is de hele soevereiniteitsvraag in één beeld.
PIJLER 01

AI-compute & tokens

Afnemer
  • EUMarginaal aandeel — vrijwel alleen Mistral
  • VSGrootste losse aanbieders (OpenAI, Anthropic, Google)
  • CN>45% van het OpenRouter-ontwikkelaarsverkeer

Europa verbruikt AI vooral via Amerikaanse en Chinese modellen; de eigen productie is minuscuul. De LNG-analogie in het klein.

Live tracker · tokens.measureeverything.io →
PIJLER 02

Connectiviteit & ruimte

Afnemer · inhaalpoging
  • VSStarlink: kritieke satellietconnectiviteit (o.a. Oekraïne)
  • EUVoorstel mei 2026: 2GHz-band deels reserveren voor EU-spelers
  • EUIRIS²-constellatie als eigen capaciteit (in aanbouw)

Kritieke verbindingen leunen op een door de VS gecontroleerd netwerk; de EU probeert spectrum én eigen capaciteit terug te winnen — met weerstand uit Washington.

Laatste signaal — FT, 18 jun 2026: SpaceX waarschuwt dat het EU-spectrumplan de connectiviteit in Oekraïne kan ondermijnen. Lobby-argument met eigenbelang; de EU bestrijdt het frame.
Bron · FT-artikel →
PIJLER 03

Cloud & kantoorsoftware

Afnemer · alternatieven rijp
  • VSHyperscalers AWS / Azure / Google dominant
  • EUopenDesk (DE), La Suite numérique (FR)
  • EUNextcloud als productieklaar fundament

Voor samenwerking en opslag bestaan volwassen Europese alternatieven. Van de vier pijlers is dit de best omkeerbare afhankelijkheid.

Referentie · openDesk →
PIJLER 04

Chips & lithografie

Troef · de uitzondering
  • EUASML: 100% EUV-lithografie (feitelijk monopolie)
  • VSNvidia: chip-ontwerp
  • CN/TWTSMC: productie

De enige pijler waar Europa een niet-onderhandelbaar chokepoint bezit. Maar ontwerp en productie liggen elders — een troef in de keten, geen volledige regie.

Analyse · Bruegel (ASML) →
De LNG-conclusie — één laag hoger

Op drie van de vier pijlers is Europa afnemer. ASML is de uitzondering.

"Eigen tokens, eigen connectiviteit, eigen compute" is de digitale variant van "eigen energie" — met dezelfde afhankelijkheid die daarbij hoort. Het verschil: dit is nú nog te sturen. Spectrumbeleid, IRIS², soevereine cloud en open kantoorsoftware zijn de knoppen waaraan de EU op dit moment draait.